久草资源站色婷婷,妹子干综合,九九国内精品偷拍视频,欧美1区2区,理论av优区,热热色麻豆,精品久久无码,成人免费黄色电影网站,99在线一区二区三区

三養(yǎng)文化 | 《病機賦》,天人相應思想的大智慧

南山如是說

<p class="ql-block">引言:你是否曾好奇,為什么中醫(yī)總能把人體的毛病和四季變換、日月星辰聯(lián)系起來?為什么老中醫(yī)摸摸手腕、看看舌頭,就能洞悉你體內(nèi)的秘密?</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">這背后,藏著一個貫穿中醫(yī)千年的核心思想——“天人相應”。明代醫(yī)家劉純編纂的經(jīng)典啟蒙教材《醫(yī)經(jīng)小學》中,有一篇濃縮了《黃帝內(nèi)經(jīng)》精髓的《病機賦》。</p><p class="ql-block"><br></p><p class="ql-block">它用朗朗上口的韻文,為我們揭開了中醫(yī)看待生命的獨特視角:人體是一個精密的小宇宙,與天地大宇宙息息相關、同頻共振。</p> <p class="ql-block">一、 《病機賦》是誰寫的?為何如此重要?</p><p class="ql-block">作者劉純:明代醫(yī)學教育大家。</p><p class="ql-block">出身醫(yī)學名門(父親是金元四大家之一朱丹溪的弟子),他最大的貢獻是讓艱深的中醫(yī)經(jīng)典“活”了起來。他編纂教材,把《內(nèi)經(jīng)》《傷寒論》的精華提煉成歌賦,大大降低了學習門檻。</p><p class="ql-block">《醫(yī)經(jīng)小學》:劉純的代表作,堪稱明清500年的“中醫(yī)教科書”,影響力遠播日韓。</p><p class="ql-block">《病機賦》正是其中提綱挈領的精華篇章。核心價值:系統(tǒng)性、通俗化地闡述了中醫(yī)的核心理論框架(陰陽五行、臟腑經(jīng)絡、病因病機、診斷法則),是理解中醫(yī)基礎理論的“通關密碼”。</p> <p class="ql-block">病機賦</p><p class="ql-block">經(jīng)論總抄</p><p class="ql-block">此篇總揭天地陰陽,人身造化,脈病治法,昭然可考,為初學之一鑒云。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">三才,天地人也。</p><p class="ql-block">天者,輕清而上浮也。</p><p class="ql-block">地者,重濁而下凝也。</p><p class="ql-block">陽之精為日,東升而西墜也。</p><p class="ql-block">陰之精為月,夜見而晝隱也。</p><p class="ql-block">天不足西北,故西北方陰也,而人右耳目不如左明也。</p><p class="ql-block">地不滿東南,故東南方陽也,而人左手足不如右強也。</p><p class="ql-block">天氣下降,地氣上升也。</p><p class="ql-block">陰中有陽,陽中有陰也。</p><p class="ql-block">平旦至日中,天之陽,陽中之陽也。</p><p class="ql-block">日中至黃昏,天之陽,陽中之陰也。</p><p class="ql-block">合夜至雞鳴,天之陰,陰中之陰也。</p><p class="ql-block">雞鳴至平旦,天之陰,陰中之陽也。</p><p class="ql-block">故人亦應之。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">天地者,萬物之上下也。</p><p class="ql-block">陰陽者,血氣之男女也。</p><p class="ql-block">左右者,陰陽之道路也。</p><p class="ql-block">水火者,陰陽之征兆也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">金木者,生成之始終也。</p><p class="ql-block">玄氣凝空,水始生也。</p><p class="ql-block">赤氣炫空,火始生也。</p><p class="ql-block">蒼氣浮空,木始生也。</p><p class="ql-block">素氣橫空,金始生也。</p><p class="ql-block">黃氣際空,土始生也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">天地氤氳,萬物化醇。</p><p class="ql-block">男女媾精,萬物化生。</p><p class="ql-block">人者,得天地之正氣,靈于萬物者也。</p><p class="ql-block">命者,天之賦也。</p><p class="ql-block">精者,身之本也。</p><p class="ql-block">形者,生之舍也。</p><p class="ql-block">氣者,生之元也。</p><p class="ql-block">神者,生之制也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">心者,君主之官,神明出焉。</p><p class="ql-block">肺者,相傅之官,治節(jié)出焉。</p><p class="ql-block">膽者,中正之官,決斷出焉。</p><p class="ql-block">膻中者,臣使之官,喜樂出焉。</p><p class="ql-block">肝者,將軍之官,謀慮出焉。</p><p class="ql-block">脾胃者,倉廩之官,五味出焉。</p><p class="ql-block">大腸者,傳導之官,變化出焉。</p><p class="ql-block">小腸者,受盛之官,化物出焉。</p><p class="ql-block">腎者,作強之官,伎巧出焉。</p><p class="ql-block">三焦者,決瀆之官,水道出焉。</p><p class="ql-block">膀胱者,州都之官,津液藏焉,氣化則能出矣。</p><p class="ql-block">命門者,精神之所舍也,男子以藏精,女子以系胞。</p> <p class="ql-block">命門者,精神之所舍也,男子以藏精,女子以系胞。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">三陽者,太陽、陽明、少陽也。</p><p class="ql-block">三陰者,太陰、少陰、厥陰也。</p><p class="ql-block">陽明者,兩陽合明也。</p><p class="ql-block">厥陰者,兩陰交盡也。</p><p class="ql-block">手太陽,小腸經(jīng)也。</p><p class="ql-block">手陽明,大腸經(jīng)也。</p><p class="ql-block">手少陽,三焦經(jīng)也。</p><p class="ql-block">手太陰,肺經(jīng)也。</p><p class="ql-block">手少陰,心經(jīng)也。</p><p class="ql-block">手厥陰,心包絡也。</p><p class="ql-block">足太陽,膀胱經(jīng)也。</p><p class="ql-block">足陽明,胃經(jīng)也。</p><p class="ql-block">足少陽,膽經(jīng)也。</p><p class="ql-block">足太陰,脾經(jīng)也。</p><p class="ql-block">足少陰,腎經(jīng)也。</p><p class="ql-block">足厥陰,肝經(jīng)也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">頭者,諸陽之所會。</p><p class="ql-block">面者,五臟六腑之榮。</p><p class="ql-block">鼻屬肺,肺和則鼻知香臭矣。</p><p class="ql-block">目屬肝,肝和則目辨黑白矣。</p><p class="ql-block">口屬脾,脾和則口知五谷矣。</p><p class="ql-block">舌屬心,心和則舌知五味矣。</p><p class="ql-block">耳屬腎,腎和則耳聞五音矣。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">頭者,精神之府,頭傾視深,精神將脫矣。</p><p class="ql-block">背者,胸中心府,背曲肩垂,府將壞矣。</p><p class="ql-block">腰者,腎之府,轉(zhuǎn)搖不能,腎將憊矣。</p><p class="ql-block">骨者,髓之府,不能久立,立則振掉,骨將憊矣。</p><p class="ql-block">膝者,筋之府,屈伸不能,行則僂俯,筋將憊矣。</p><p class="ql-block"><br></p> <p class="ql-block">九竅者:</p><p class="ql-block">肝開竅于目,</p><p class="ql-block">心開竅于耳,</p><p class="ql-block">肺開竅于鼻,</p><p class="ql-block">脾開竅于口,</p><p class="ql-block">腎開竅于二陰也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">發(fā)者,屬心,稟火氣也。</p><p class="ql-block">眉者,屬肝,稟木氣也。</p><p class="ql-block">須者,屬腎,稟水氣也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">咽者,咽物,納水谷,接三脘,以通胃也。</p><p class="ql-block">喉者,喉氣,有九節(jié),通五臟,以系肺也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">發(fā)者,血之余也。</p><p class="ql-block">神者,氣之余也。</p><p class="ql-block">爪者,筋之余也。</p><p class="ql-block">齒者,骨之余也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">魂者,神明之輔弼也。</p><p class="ql-block">魄者,精氣之匡佐也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">血為榮,榮者,水谷之精氣也。</p><p class="ql-block">氣為衛(wèi),衛(wèi)者,水谷之悍氣也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">直行者,謂之經(jīng)。</p><p class="ql-block">旁行者,謂之絡也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">脈者,天真委和之氣也。</p><p class="ql-block">三部,寸、關、尺也。</p><p class="ql-block">九候,浮、中、沉也。</p><p class="ql-block">五臟,心、肝、脾、肺、腎也。</p><p class="ql-block">六腑,膽、胃、大腸、小腸、膀胱、三焦也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">左手寸口,心與小腸之脈所出,君火也。</p><p class="ql-block">左手關部,肝與膽之脈所出,風木也。</p><p class="ql-block">左手尺部,腎與膀胱之脈所出,寒水也。</p><p class="ql-block">右手寸口,肺與大腸之脈所出,燥金也。</p><p class="ql-block">右手關部,脾與胃之脈所出,濕土也。</p><p class="ql-block">右手尺部,命門與三焦之脈所出,相火也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">每部中客有浮、中、沉三候,三而三之,為九候也。</p><p class="ql-block">浮者,主皮膚,候表及腑也。</p><p class="ql-block">中者,主肌肉,以候胃氣也。</p><p class="ql-block">沉者,主筋骨,候里及臟也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">寸為陽,為上部,法天,主心胸以上至頭之有疾也。</p><p class="ql-block">關為陰陽之中,為中部,法人,主膈以下至臍之有疾也。</p><p class="ql-block">尺為陰,為下部,法地,主臍以下至足之有疾也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">四時之脈者,弦、鉤、毛、石也。</p><p class="ql-block">春脈弦,肝,東方木也。</p><p class="ql-block">夏脈鉤,心,南方火也。</p><p class="ql-block">秋脈毛,肺,西方金也。</p><p class="ql-block">冬脈石,腎,北方水也。</p><p class="ql-block">四季脈遲緩,脾,中央土也。</p><p class="ql-block">四時平脈,六脈俱帶和緩也,謂有胃氣,有胃氣曰生,無胃氣曰死。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">五行者,金、木、水、火、土也。</p><p class="ql-block">相生者,謂金生水,水生木,木生火,火生土,土生金也。</p><p class="ql-block">相克者,謂金克木,木克土,土克水,水克火,火克金也。</p><p class="ql-block">相生者吉,相克者兇。</p><p class="ql-block">(如心見沉細,肝見短澀,腎見遲緩,肺見洪大,脾見弦長,皆遇克也。</p><p class="ql-block">心見緩,肝見洪,肺見沉,脾見澀,腎見弦,皆遇我之所生也。)</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">左手屬陽,右手屬陰也。</p><p class="ql-block">關前為陽,關后為陰也。</p><p class="ql-block">男子左手脈常大于右手者,為順也。</p><p class="ql-block">女子右手脈常大于左手者,為順也。</p><p class="ql-block">男子尺脈常弱,寸脈常盛,是其常也。</p><p class="ql-block">女子尺脈常盛,寸脈常弱,是其常也。</p><p class="ql-block">反者,女得男脈,男得女脈。</p><p class="ql-block">男得女脈為不及,女得男脈為太過。</p><p class="ql-block">不及固病,太過亦病,所謂過猶不及也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">人迎者,左手關前一分是也。</p><p class="ql-block">氣口者,右手關前一分是也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">人迎以候天之六氣:風、寒、暑、濕、燥、火之外感也。</p><p class="ql-block">氣口以候人之七情:喜、怒、憂、思、悲、恐、驚之內(nèi)傷也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">人迎脈緊盛,大于氣口一倍,屬表,為陽,為腑也。</p><p class="ql-block">氣口脈緊盛,大于人迎一倍,屬里,為陰,為臟也。</p><p class="ql-block">屬表為外感風寒,屬里為內(nèi)傷飲食。</p><p class="ql-block">人迎、氣口俱緊盛,為挾食傷寒,為內(nèi)傷挾外感也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">男子久病,氣口充于人迎者,有胃氣也。</p><p class="ql-block">女子久病,人迎充于氣口者,有胃氣也。</p><p class="ql-block">病雖重,可治,反此者逆也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">外因者,六淫之邪也。</p><p class="ql-block">內(nèi)因者,七情之氣也。</p><p class="ql-block">不內(nèi)外因者,飲食勞倦跌撲也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">六脈者,浮、沉、遲、數(shù)、滑、澀也。</p><p class="ql-block">浮者為陽,在表,為風、為虛也;</p><p class="ql-block">沉者為陰,在里,為濕、為實也。</p><p class="ql-block">遲者,為陰寒在臟也;</p><p class="ql-block">數(shù)者,為陽熱在腑也。</p><p class="ql-block">滑者,血多氣少也;</p><p class="ql-block">澀者,氣滯血枯也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">八要者,表、里、虛、實、寒、熱、邪、正也。</p><p class="ql-block">表者,病不在里也;</p><p class="ql-block">里者,病不在表也。</p><p class="ql-block">虛者,五虛也;</p><p class="ql-block">實者,五實也。</p><p class="ql-block">寒者,臟腑積冷也;</p><p class="ql-block">熱者,臟腑積熱也。</p><p class="ql-block">邪者,外邪相干也;</p><p class="ql-block">正者,臟腑自病也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">七表者,浮、芤、滑、實、弦、緊、洪也。</p><p class="ql-block">八里者,微、沉、緩、澀、遲、伏、濡、弱也。</p><p class="ql-block">九道者,長、短、虛、促、結、代、牢、動、細也。</p><p class="ql-block">七死者,雀啄、屋漏、彈石、解索、魚翔、蝦游、釜沸也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">奇經(jīng)八脈者,陽維、陰維、陽蹺、陰蹺、沖脈、任脈、督脈、帶脈也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">人病脈不病,名曰內(nèi)虛;</p><p class="ql-block">脈病患不病,名曰行尸也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">五運主病者,謂:</p><p class="ql-block">諸風掉眩,皆屬于肝木;</p><p class="ql-block">諸痛癢瘡瘍,皆屬于心火;</p><p class="ql-block">諸濕腫滿,皆屬于脾土;</p><p class="ql-block">諸氣郁,皆屬于肺金;</p><p class="ql-block">諸寒收引,皆屬于腎水也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">六氣為病者,謂:</p><p class="ql-block">諸暴強直,支痛轉(zhuǎn)戾,里急筋縮,皆屬于風。厥陰風木,乃肝、膽之氣也。</p><p class="ql-block">諸病喘嘔吐酸,暴注下迫,轉(zhuǎn)筋,小便混濁,腹脹大,鼓之如鼓,癰疽瘍疹,瘤氣結核,吐下霍亂,瞀郁腫脹,鼻塞鼽衄,血溢血泄,淋閉,身熱,惡寒,戰(zhàn)栗,驚惑,悲笑,譫妄,衄蔑血污,皆屬于熱。少陰君火之熱,乃真心、小腸之氣也。</p><p class="ql-block">諸痙強直,積飲痞膈中滿,霍亂吐下,體重跗腫,肉如泥,按之不起,皆屬于濕。太陰濕土,乃脾、胃之氣也。</p><p class="ql-block">諸熱瞀瘛,暴喑冒昧,躁擾狂越,罵詈驚駭,跗腫酸疼,氣逆沖上,禁栗如喪神守,嚏嘔瘡瘍喉痹,耳鳴及聾,嘔涌溢,食不下,目昧不明,暴注瞤瘛,暴病暴死,皆屬于火。少陽相火之熱,乃心包絡、三焦之氣也。</p><p class="ql-block">諸澀枯涸,干勁皴揭,皆屬于燥。陽明燥金,乃肺與大腸之氣也。</p><p class="ql-block">諸病上下所出水液澄澈清冷,癥瘕癲疝,堅痞,腹?jié)M急痛,下痢清白,食已不饑,吐利腥穢,屈伸不便,厥逆禁固,皆屬于寒。乃腎與膀胱之氣也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">亢則害,承乃制者,</p><p class="ql-block">寒極則生熱,熱極則生寒;</p><p class="ql-block">木極而似金,火極而似水,土極而似木,金極而似火,水極而似土也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">五虛者,脈細,皮寒,氣少,泄利前后,飲食不入也。粥漿入胃,瀉止則生。</p><p class="ql-block">五實者,脈盛,皮熱,腹脹,前后不通,瞀悶也。大、小便通利而得汗者生。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">五勝者,風勝則動,熱勝則腫,燥勝則干,寒勝則浮,濕勝則濡泄也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">五惡者,肝惡風,心惡熱,肺惡寒,腎惡燥,脾惡濕也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">五傷者,陰血,陽氣,津液,骨髓,筋脈也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">五勞者,久視傷血,久臥傷氣,久坐傷肉,久立傷骨,久行傷筋也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">六極者,筋極,脈極,肉極,氣極,骨極,精極也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">七傷者,大飽傷脾,大怒氣逆?zhèn)危瑥娏εe重、久坐濕地傷腎,形寒飲冷傷肺,憂愁思慮傷心,風雨寒暑傷形,恐懼不節(jié)傷志也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">五勞所傷:久視傷血,久臥傷氣,久坐傷肉,久立傷骨,久行傷筋也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">五臟病者,虛則補其母,實則瀉其子,不虛不實,以經(jīng)取之。</p><p class="ql-block">虛者,正氣虛也;實者,邪氣實也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">形寒飲冷則傷肺,</p><p class="ql-block">悲愁憂思則傷心,</p><p class="ql-block">飲食勞倦則傷脾,</p><p class="ql-block">久坐濕地、強力舉重則傷腎,</p><p class="ql-block">大怒氣逆則傷肝也。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">五損者,自上而損也:</p><p class="ql-block">一損損于皮毛,皮聚而毛落;</p><p class="ql-block">二損損于血脈,血脈虛少,不能榮于五臟六腑;</p><p class="ql-block">三損損于肌肉,肌肉消瘦,飲食不能為肌膚;</p><p class="ql-block">四損損于筋,筋緩不能自收持;</p><p class="ql-block">五損損于骨,骨痿不能起于床。</p><p class="ql-block">從下上者,皮聚毛落者死。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">損其肺者,益其氣;</p><p class="ql-block">損其心者,調(diào)其榮衛(wèi);</p><p class="ql-block">損其脾者,調(diào)其飲食,適其寒溫;</p><p class="ql-block">損其肝者,緩其中;</p><p class="ql-block">損其腎者,益其精。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">春傷于風,夏必飧泄。</p><p class="ql-block">夏傷于暑,秋必痎瘧。</p><p class="ql-block">秋傷于濕,冬必咳嗽。</p><p class="ql-block">冬傷于寒,春必病溫。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">病在表者,汗而發(fā)之。</p><p class="ql-block">病在里者,下而奪之。</p><p class="ql-block">病在上者,因而越之。</p><p class="ql-block">病在下者,引而竭之。</p><p class="ql-block">中滿者,瀉之于內(nèi)。</p><p class="ql-block">病在經(jīng)絡者,治以針灸。</p><p class="ql-block">病在臟腑者,治以湯藥。</p><p class="ql-block">病在皮膚者,治以砭石。</p><p class="ql-block">病在骨髓者,治以藥石。</p><p class="ql-block">結者散之,客者除之,勞者溫之,損者益之,逸者行之,驚者平之。</p><p class="ql-block">逆者正治,從者反治。</p><p class="ql-block">寒者熱之,熱者寒之,微者逆之,甚者從之。</p><p class="ql-block">堅者削之,客者除之,勞者溫之,結者散之,留者攻之,燥者濡之,急者緩之,散者收之,損者溫之,逸者行之,驚者平之,上之下之,摩之浴之,薄之劫之,開之發(fā)之,適事為故。</p>
孝昌县| 河南省| 石首市| 赣州市| 黑龙江省| 河南省| 九龙县| 志丹县| 都安| 苗栗县| 陈巴尔虎旗| 酒泉市| 德令哈市| 临夏县| 方城县| 武清区| 梁山县| 普陀区| 专栏| 桃源县| 丰宁| 聊城市| 惠来县| 五华县| 电白县| 南川市| 威远县| 麻栗坡县| 延长县| 贵州省| 诸城市| 高邮市| 卫辉市| 利辛县| 扎赉特旗| 新河县| 遂川县| 丰台区| 重庆市| 阜城县| 武平县|