<p class="ql-block">一、營(yíng)衛(wèi)者,天地之象也</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">《素問(wèn)》有云:“清陽(yáng)為衛(wèi),濁陰為營(yíng)。” 營(yíng)衛(wèi)者,非獨(dú)氣血之名,實(shí)乃天地陰陽(yáng)在人身之鏡像。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">你看那朝暾初上,晨光破霧,如衛(wèi)氣出表,溫分肉、充皮膚、肥腠理——此“衛(wèi)行脈外,溫煦如?!?;待到暮云四合,月華浸階,似營(yíng)氣入里,化生血液、濡筋骨、利關(guān)節(jié)——此“營(yíng)行脈中,柔和如川”。晝夜交替,如衛(wèi)氣晝行于陽(yáng)、夜行于陰;寒暑往來(lái),若營(yíng)衛(wèi)冬藏夏浮。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">唐人王維寫(xiě)“空山新雨后,天氣晚來(lái)秋”,雨后山嵐輕繞,如衛(wèi)氣敷布肌表;秋泉暗潤(rùn)石苔,似營(yíng)氣內(nèi)滋臟腑。杜甫吟“隨風(fēng)潛入夜,潤(rùn)物細(xì)無(wú)聲”,那潛入的夜雨,是營(yíng)之柔;伴風(fēng)的清涼,是衛(wèi)之剛。營(yíng)衛(wèi)相得,方有“萬(wàn)物生長(zhǎng)此時(shí),皆清潔而明凈”(《禮記》),人身亦然——營(yíng)不滯、衛(wèi)不越,便是“陰平陽(yáng)秘,精神乃治”。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">二、不和者,如弦斷琴啞</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">然營(yíng)衛(wèi)易失其和。或因風(fēng)邪叩門,衛(wèi)氣浮越而營(yíng)陰失守,便如李清照詞中“乍暖還寒時(shí)候,最難將息”——寒時(shí)衛(wèi)氣閉而無(wú)汗,熱時(shí)營(yíng)陰泄而汗多,一身表里,如天地失序,風(fēng)雨無(wú)度。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">或見(jiàn)汗出惡風(fēng),如蘇軾所感“病中自覺(jué)來(lái)往輕,閉門掃地只焚香”,衛(wèi)氣不固,風(fēng)邪如客,稍動(dòng)便汗?jié)褚律?;或遇惡寒無(wú)汗,似陸游“窮冬短日更凄其,夾巷疏籬出短籬”,衛(wèi)氣被遏,營(yíng)陰不得外達(dá),肌膚如被寒鎖,骨節(jié)似浸冰泉。更有那“熱多寒少,一日二三度發(fā)”(《傷寒論》),如鐘擺失準(zhǔn),寒熱交替如瘧,營(yíng)衛(wèi)相爭(zhēng),如琴弦相磨,終至音啞。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">清代黃元御嘆:“營(yíng)衛(wèi)不和,如夫婦反目?!?營(yíng)欲內(nèi)守,衛(wèi)欲外散,一陰一陽(yáng),本當(dāng)相抱如環(huán),若失其和,便如牛郎織女,隔河相望——衛(wèi)強(qiáng)則營(yíng)弱,汗出如雨;營(yíng)強(qiáng)則衛(wèi)弱,惡寒似冰。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">三、調(diào)和者,似桂枝湯意</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">仲景制桂枝湯,為調(diào)和營(yíng)衛(wèi)第一方,其配伍之妙,如詩(shī)中平仄,缺一不可。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">桂枝如春日暖陽(yáng),辛溫發(fā)散,引衛(wèi)氣歸位——“桂枝辛溫,通陽(yáng)達(dá)衛(wèi)”,似白居易“日出江花紅勝火”,一點(diǎn)暖意,驅(qū)散衛(wèi)分之寒;芍藥若秋江明月,酸苦斂陰,攝營(yíng)陰內(nèi)守——“芍藥酸寒,斂陰和營(yíng)”,如柳宗元“寒月上東嶺,泠泠疏竹根”,一縷清輝,收攝營(yíng)分之泄。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">生姜如東風(fēng)拂柳,助桂枝宣衛(wèi),似“春風(fēng)又綠江南岸”,輕散肌表之邪;大棗若秋實(shí)盈筐,協(xié)芍藥養(yǎng)營(yíng),如“棗熟從人打”(杜甫),厚補(bǔ)內(nèi)耗之陰。炙甘草甘平如土,調(diào)和諸藥,恰如陶淵明“采菊東籬下,悠然見(jiàn)南山”,居中調(diào)和,使桂之辛不烈,芍之酸不澀。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">煮取三升,溫服一升,啜熱粥以助胃氣,如“溉其根者必俟其華”(《文心雕龍》),借谷氣充營(yíng)衛(wèi)。溫覆令微汗出,似“沾衣欲濕杏花雨”,汗出不驟,如春雨滋田,營(yíng)衛(wèi)得潤(rùn)而自和。此時(shí)一身表里,如王維“人閑桂花落,夜靜春山空”,衛(wèi)氣如靜山,營(yíng)氣似落桂,動(dòng)靜相濟(jì),陰陽(yáng)相安。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">四、常調(diào)者,如日用飲食</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">調(diào)和營(yíng)衛(wèi),非獨(dú)賴方藥,更在日用起居。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">晨起散步,吸清氣以充衛(wèi),如“清晨入古寺,初日照高林”(常建),讓衛(wèi)氣隨晨光舒展;夜臥安枕,斂神氣以養(yǎng)營(yíng),似“人定月朧明,香消枕簟清”(白居易),使?fàn)I陰伴月色滋長(zhǎng)。飲食有節(jié),忌生冷以護(hù)衛(wèi),如“治大國(guó)若烹小鮮”(老子),不擾脾胃,方能化谷氣為營(yíng)衛(wèi);情志平和,戒暴怒以安營(yíng),若“心似已灰之木,身如不系之舟”(蘇軾),神靜則營(yíng)衛(wèi)自寧。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">清代徐大椿說(shuō):“營(yíng)衛(wèi)之道,如流水不腐?!?流水因流動(dòng)而清澈,營(yíng)衛(wèi)因通調(diào)而平和。春日踏青,夏日聽(tīng)雨,秋日登高,冬日圍爐,順?biāo)臅r(shí)之氣以調(diào)營(yíng)衛(wèi),便如陶淵明“俯仰終宇宙,不樂(lè)復(fù)何如”——人身小天地,與大天地同頻,營(yíng)衛(wèi)自和,何病之有?</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">五、余韻:營(yíng)衛(wèi)和,萬(wàn)物生</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">曾作《桂枝湯歌》云:</p><p class="ql-block">“桂枝湯里桂芍親,姜棗甘草共溫存。</p><p class="ql-block">一啜熱粥汗微透,營(yíng)衛(wèi)相擁似故人?!?lt;/p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">營(yíng)衛(wèi)調(diào)和時(shí),身無(wú)疾苦,如李白“長(zhǎng)風(fēng)萬(wàn)里送秋雁,對(duì)此可以酣高樓”,通體舒泰,可御風(fēng)、可耐寒;神清氣爽,似孟浩然“荷風(fēng)送香氣,竹露滴清響”,臟腑安和,能食、能眠。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">這調(diào)和之境,是中醫(yī)的智慧,也是生活的詩(shī)意——不必求奇方,只在“營(yíng)衛(wèi)不失其?!保徊槐刈愤h(yuǎn)方,只在“陰陽(yáng)自相為用”。如《詩(shī)經(jīng)》所言:“如月之恒,如日之升?!?營(yíng)衛(wèi)如日月,環(huán)周不休,便是人身的生生不息。</p><p class="ql-block"> </p><p class="ql-block">愿你我皆能“與營(yíng)衛(wèi)偕行,與天地同流”,一身表里,如四季分明,風(fēng)雨適時(shí)。</p>
德令哈市|
岳池县|
诏安县|
铜陵市|
六枝特区|
西乌珠穆沁旗|
文昌市|
喀喇沁旗|
邹城市|
嘉祥县|
阳城县|
江川县|
伊吾县|
宁津县|
砚山县|
仙桃市|
五家渠市|
银川市|
望江县|
洱源县|
神木县|
通辽市|
定兴县|
鲁山县|
特克斯县|
昌吉市|
吉林省|
天津市|
文成县|
涞源县|
平乐县|
德令哈市|
定日县|
安乡县|
富顺县|
东台市|
汽车|
徐水县|
永清县|
木兰县|
宣汉县|